Rząd uwolni gigabajty danych. Idzie nowe prawo

Ministerstwo Cyfryzacji wdraża nowe przepisy o zarządzaniu publicznymi informacjami i rozwija państwowe portale. Obywatele, naukowcy i przedsiębiorcy zyskają szerszy dostęp do zasobów cyfrowych. Zmiany w polskim prawie W ubiegłym tygodniu, 27 marca, parlament przyjął ustawę o zarządzaniu danymi, która teraz trafi do podpisu Prezydenta RP. Nowe przepisy mają uregulować zasady wymiany informacji w Polsce. Prawo ma ułatwić dostęp do baz, które wspierają badania naukowe i rozwój biznesu. Ustawa wprowadza do systemu prawnego pojęcie altruizmu danych, co oznacza udostępnianie informacji na potrzeby nauki lub medycyny. Prawo umożliwi korzystanie z danych chronionych w bezpieczny sposób. Proces wnioskowania o dostęp do takich zasobów zostanie uproszczony. Na rynku pojawią się oficjalni pośrednicy, którzy zadbają o bezpieczeństwo wymiany informacji w sektorze prywatnym. Z publicznych baz danych obywatele korzystają każdego dnia. Zasilają one systemy sztucznej inteligencji, nawigacje samochodowe i aplikacje pogodowe. Pomagają również w prowadzeniu działalności gospodarczej. Państwowe portale w przebudowie Polacy mogą już swobodnie korzystać z portalu dane.gov.pl. Serwis oferuje darmowy dostęp do informacji o jakości powietrza, planach zagospodarowania przestrzennego czy cenach mieszkań. Witryna notuje średnio 450 tysięcy odwiedzin miesięcznie. Działania resortu w tym obszarze plasują Polskę na trzecim miejscu w światowych rankingach Open Data Maturity 2025 oraz w zestawieniach OECD. Równolegle państwo przeznacza 440 milionów złotych na digitalizację dziedzictwa narodowego. Cyfrowe kopie książek, prasy, plakatów i dzieł sztuki trafiają na portal kronika.gov.pl. Rozbudowa tego systemu odbywa się w ramach projektu KRONIK@ 2.0. Inwestycja kosztuje ponad 39 milionów złotych, a środki te pochodzą z Funduszy Europejskich. Prace potrwają do końca 2028 roku. Użytkownicy otrzymają dokładniejszą wyszukiwarkę i wygodniejszą nawigację. Powstanie anglojęzyczna wersja serwisu. Instytucje zyskają prostszy system udostępniania zasobów, darmowe repozytorium zapasowe i integrację systemów z rządową platformą. Miliony na zbiory audiowizualne Kolejnym etapem cyfryzacji jest projekt "Zanurzenie w kulturze". Prowadzi go Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (FINA) oraz Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski. Inicjatywa zakłada przeniesienie do sieci ponad 43 tysięcy obiektów audiowizualnych i multimedialnych. Realizacja rozpoczęła się 1 czerwca 2025 roku, a zakończenie prac zaplanowano na 31 maja 2028 roku. Ma to pomóc w udostępnieniu zasobów szerokiej publiczności w kraju i na świecie. Całkowity budżet tego przedsięwzięcia wynosi ponad 37 milionów złotych. Pieniądze pochodzą z unijnego programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy na lata 2021-2027. Ministerstwo Cyfryzacji stawia dodatkowo na edukację. Prowadzi kampanie informacyjne w internecie dla przedsiębiorców i urzędników. Skupia się na szkoleniach dla pracowników administracji publicznej. Unijny projekt SODa, czyli Samorząd Otwarty na Dane, pozwala zwiększyć ich kompetencje w obszarze administrowania bazami.