SMR-y bez sterowania: ani Bruksela, ani rząd nie decydują

Przywykliśmy już, że jeśli chodzi o energetykę ro zarówno polski rząd, jak i sama Unia Europejska mają decydujące zdanie w niemalże najdrobniejszym aspekcie. Okazuje się jednak, że wraz z nadchodzącą innowacją czeka nas niespotykana wcześniej swoboda.  SMR-y, czyli małe, modułowe reaktory jądrowe, to rozwiązanie, które sprawia, że w przyszłości niewielka elektrownia jądrowa może stanąć w każdej liczącej się dzielnicy przemysłowej. I chociaż to wciąż dość odległa wizja, to Polska jest pierwszym europejskim krajem, która się na to zdecydowała. Nie jest to jednak zasługa naszego rządu, a grupy Orlen.  [SALE-4409] Ministerstwo Energii nie przejmuje się SMR-ami. Bruksela też nie wchodzi w szczegóły Redakcja Telepolis wysłała zapytanie do Departamentu Energii Jądrowej w Ministerstwie Energii dotyczące technologii SMR. Okazało się, że rozwiązanie to nie do końca interesuje tamtejszych decydentów: Program polskiej energetyki jądrowej, będący podstawowym krajowym dokumentem strategicznym w tym obszarze, przewiduje budowę wyłącznie wielkoskalowych elektrowni jądrowych. Z kolei współpraca z partnerami amerykańskimi w zakresie energetyki jądrowej ma na celu realizację założeń tego Programu, w szczególności budowę pierwszych dużych bloków jądrowych, które mają stanowić fundament krajowego systemu elektroenergetycznego i zapewnić znaczące wolumeny stabilnej, niskoemisyjnej energii elektrycznej. Obecnie Programie polskiej energetyki jądrowej nie zawiera działań dotyczących technologii SMR. A co z Unią Europejską? Ta w końcu wyraziła szerokie zainteresowanie reaktorami SMR. Okazuje się, że ta — jak na razie — daje nam całkowicie wolną rękę.  Zaprezentowana podczas Nuclear Energy Summit 2026 strategia Komisji Europejskiej dotycząca małych reaktorów modułowych (SMR) ma charakter ramowy i wspierający rozwój tej technologii. Tym samym dokument ten nie wprowadza bezpośrednich zobowiązań dla państw członkowskich w zakresie wyboru konkretnych technologii ani partnerów technologicznych.  Ministerstwo zwraca przy tym uwagę, że SMR-y leżą w kwestii przedsiębiorstw. I to właśnie one głównie działają w kierunku ich rozwoju w Polsce: Jednocześnie ich rozwój w Polsce jest możliwy i obserwowany, a projekty w tym obszarze są prowadzone przez podmioty przemysłowe i energetyczne. W ostatnim czasie wydane zostały pierwsze decyzje zasadnicze dla projektów SMR, co potwierdza potencjał rozwoju tej technologii w kraju oraz zainteresowanie nią ze strony inwestorów.  Dzieje się tak, ponieważ reaktory SMR nie są w stanie w realnym stopniu zaspokoić krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Mają one jednak znaczenie dla działań lokalnych o wysokim zapotrzebowaniu jak dzielnice przemysłowe. Tam nie tylko dostarczą tanią energię, tak istotną dla przemysłu, ale także wesprą dekarbonizację, dzięki czemu firmy będą emitowały mniej dwutlenku węgla. A tym samym będą bardziej niezależne od ETS-ów.  [SALE-4409] Oczywiście na budowę SMR-ów wymagane są stosowne zezwolenia i spełnione muszą być rygorystyczne normy bezpieczeństwa. Jednak i tak mają one niespodziewanie wysoki poziom swobody.