Zagadka ewolucji sprzed 11 milionów lat. Odkryto ją w tych jaskiniach
Naukowcy z Uniwersytetu Yale dokonali ważnego odkrycia związanego z procesem ewolucji. Sprawa dotyczy ryb jaskiniowych, które od milionów lat żyły na terytorium obecnych Stanów Zjednoczonych. To odkrycie rzuca nowe światło na ewolucję, wiek starożytnych jaskiń, jak i... choroby oczu u ludzi.

Starożytne jaskinie w USA jeszcze starsze niż myślano
Amblyopsidae to rodzina ślepych, bezbarwnych ryb jaskiniowych z USA, które żyją w podziemnych akwenach we wschodnich regionach Stanów Zjednoczonych. Najnowsze opracowanie naukowe badaczy z Uniwersytetu Yale przyczyniło się do odkrycia wieku jaskiń, w których zamieszkują, a także do zrozumienia procesów ewolucyjnych, a nawet mechanizmu powstawania chorób oczu u ludzi.



Ryby jaskiniowe z USA utraciły swoją barwę i wzrok w wyniku procesu adaptacji do nowego otoczenia - ciemnych, podziemnych jaskiń. Co ciekawe, różne gatunki tej rodziny ryb wyewoluowały niezależnie od siebie, ale wytworzyły bardzo podobne cechy.
Naukowcy z Yale przyjrzeli się mutacjom genetycznym ryb jaskiniowych i na ich podstawie ustalili, kiedy zaczął się u nich proces degeneracji wzroku. Okazuje się, że u najstarszego gatunku ryby jaskiniowej było to już 11 milionów lat temu. Oznacza to, że jaskinie Ozark w stanie Arkansas muszą liczyć sobie właśnie przynajmniej 11 mln lat, bo owe ryby zaczęły tam migrować dokładnie wtedy, gdy zaczęły tracić wzrok.
Ustalenie wieku pradawnych, podziemnych ekosystemów w Ameryce jest bardzo trudne powyżej progu 3-5 milionów lat. W tym przypadku, jak zauważa współautor opracowania Chase Brownstein z wydziału ekologii i biologii ewolucyjnej, ryby dopiero zaczęły tracić wzrok, gdy przeniosły się do podziemnych akwenów, a więc można z całą pewnością stwierdzić, że te jaskinie mają minimum 11 milionów lat.
W przypadku ryb jaskiniowych z Ozark proces adaptacji miał miejsce pomiędzy 2,25 i 11,3 milionami lat temu, a w przypadku innych gatunków było to od 342 tys. do 8,7 mln lat temu. 4 różne gatunki ryb z rodziny Amblyopsidae zasiedliły jaskinie w różnym czasie.
To odkrycie jest istotne, bo zapewniło wiarygodne informacje tam, gdzie tradycyjne metody szacowania wieku jaskiń zawodziły.
Mutacje ryb kluczem do zrozumienia chorób oczu u ludzi?
Profesor ekologii i biologii ewolucyjnej, Thomas Near, który również był częścią ekipy badawczej uważa, że zmiany mutacyjne w genomie tych ryb jaskiniowych mogą wyjaśnić skąd się biorą i jak zachodzą choroby oczu u ludzi. Mutacje w genomie ryb powiązane z utratą wzroku są jego zdaniem bardzo podobne do tych występujących u ludzi. Near sądzi, że potrzebne jest dalsze badanie tych mechanizmów u tej rodziny ryb, aby przez to w pełni zgłębić analogiczne procesy u ludzi i opracować nowe, skuteczne lekarstwa.