Jak dzieci uczą się swojej płci? Inne tempo u dziewczynek i chłopców
Presję otoczenia do tego, by jak najbardziej dopasować się - czy to jako wzorowy mężczyzna czy kobieta - czujemy wszyscy. Naukowcy jednak ustalili teraz, w jakim momencie życie zaczyna się proces tzw. konformizmu płciowego - i co ciekawe, jak różni się to wśród dziewczyn, jak i chłopaków.
Kiedy zaczyna się presja płci
Zarówno mężczyźni, jak i kobiety w dorosłym życiu czują negatywne reakcje względem ich własnej płci.
Kiedy ktoś lub coś zagrozi poczuciu męskości - często bywa tak, że spotka się to z agresją lub innym destruktywnym/szkodliwym zachowaniem jako mechanizmem kompensacyjnym. Z kolei jeśli kobiety robią coś stereotypowo "niekobiecego" albo nawet po prostu o tym głośno pomyślą - mogą zostać za to mocno skrytykowane.
Trójka profesorów psychologii z University of New York i University of Richmond przyjrzała się temu, kiedy w rozwoju człowieka dziewczyny i chłopcy zaczynają się czuć umotywowani do tego, aby dostosować się do norm płciowych. Wyniki ich badań opublikowano w dzienniku naukowym Developmental Psychology.
Profesorzy przebadali grupę 147 dzieci w wieku od 5 do 10 lat. Dzieci z Nowego Jorku wzięły udział w dwóch zabawach: "Girl Questions Game" i "Boy Questions Game". Były to quizy pytań, które były bardzo stereotypowo ukierunkowano na płeć, np. "który z tych kwiatków to mak"? (Girl Questions Game) albo "która z tych drużyn zdobyła mistrzostwo NFL w 2016?" (Boy Questions Game).
Po złożeniu odpowiedzi otrzymywały one - w losowy sposób - informacje zwrotne. Dotyczyły one tego, czy ich odpowiedzi były "typowe dla ich płci" czy może były "atypowe". I mogło się oczywiście tak zdarzyć, że jakiś chłopak śpiewająco przeszedł przez pytania "dla dziewczyn" a oblał większość tych "przeznaczonych dla "chłopaków". Następnie oceniano w jaki sposób dzieci "udźwignęły" tę informację. Czy na przykład taki chłopak chciałby się znaleźć na liście zwycięzców "Girl Questions Game" w specjalnej książeczce, czy może chciałby, aby tę informację ukryć i wolałby otrzymać naklejkę? Oraz czy martwiłby się o tym, co pomyślą jego rówieśnicy? Ta część badania pokazała, że dzieci reagują na zagrożenia dotyczące ich zgodności z płcią na trzy główne sposoby.
Po pierwsze, zarówno chłopcy, jak i dziewczynki w każdym wieku mocno obawiali się odrzucenia przez rówieśników i deklarowali niższą samoocenę, gdy dowiadywali się, że ich odpowiedzi są "nietypowe" dla ich płci.
Po drugie, część dzieci próbowała aktywnie udowodnić, że pasuje do swojej grupy płciowej: młodsze dziewczynki podkreślały swoją "kobiecość", a starsi chłopcy wzmacniali "męskość", np. deklarując większe zainteresowanie stereotypowo męskimi zabawkami lub wybierając ponowne podejście do Boy Questions Game.
Po trzecie, chłopcy w każdym wieku unikali wszystkiego, co mogłoby wyglądać na "niemęskie", wyraźnie dystansując się od elementów kojarzonych z dziewczynkami — czego nie obserwowano u dziewczynek.
Naukowcy podkreślają, że takie reakcje pojawiają się już około 5. roku życia i mogą stanowić fundament późniejszych problemów, takich jak agresja u mężczyzn czy lęk kobiet przed wchodzeniem w męskie dziedziny. Dlatego okres wczesnoszkolny to kluczowy moment na budowanie bezpiecznej, niewymuszonej tożsamości płciowej.
