Zmarł 5300 lat temu. A jednak w jego mumii coś nadal żyje

Starożytne bakterie przeżyły wieki w lodzie

Otzi to najstarsza zachowana naturalna mumia Europy, odkryta w Alpach w 1991 roku. Żył ponad 5300 lat temu, a jego ciało zachowało się dzięki zamarznięciu w lodowcu.

Mohamed Sarhan, mikrobiolog z włoskiego Instytutu Badań nad Mumiami Eurac Research, wraz ze swoim zespołem przeanalizował próbki pobrane ze skóry Otziego, jego tkanek oraz wody roztopowej zebranej z wnętrza mumii. W jelitach mumii znaleziono kilka gatunków beztlenowych bakterii takich jak Romboutsia hominis czy Ruminococcus bromii, które pomagały Otziemu trawić jedzenie. Beztlenowe bakterie to organizmy żyjące i rozwijające się bez dostępu do tlenu. Część z tych mikroorganizmów można znaleźć w jelitach współczesnych ludzi do dziś. Inne stały się skrajnie rzadkie wraz z ewolucją naszej diety. Dwa lub trzy gatunki wykryte w mumii niemal nie występują u współczesnych ludzi i spotykane są wyłącznie w nieprzemysłowych społecznościach Afryki, Ameryki Południowej i rzadkich rejonach Europy.

Otzi zginął w górskim rejonie Alp Włoskich około 3300 roku p.n.e. Zimno i niski poziom tlenu zakonserwowały jego ciało tak skutecznie, że do dziś przechowuje się je w chłodni w temperaturze minus sześciu stopni Celsjusza przy wysokiej wilgotności. Te warunki uchroniły nie tylko ciało, ale też DNA bakterii tworzących jego mikrobiom jelitowy oraz materiał genetyczny mikroorganizmów ze środowiska, w którym go znaleziono.

Szczególnie zaskakujące okazały się wyniki analiz drożdży. Próbki pobrane ze skóry, żołądka i wody roztopowej ujawniły kilka gatunków przystosowanych do ekstremalnego zimna. Kiedy naukowcy porównali te próbki z pobranymi dziewięć lat wcześniej, odkryli coś niepokojącego. Populacje drożdży zmieniły się, a rozwinęły się te gatunki, które potrafią trawić fenol, czyli środek dezynfekujący używany do konserwacji mumii. Działo się to pomimo temperatur poniżej zera.