Jesteś leworęczny? Nauka ma dla Ciebie świetną wiadomość
Przez lata uważano leworęczność za przypadek, anomalię, a nawet wadę. Okazuje się, że ewolucja wiedziała, co robi.
Dlaczego "mniejszość" od tysięcy lat wygrywa z większością
Zaledwie około 10 procent ludzi jest leworęcznych — i ten odsetek nie zmienia się od tysięcy lat. To nie zbieg okoliczności. Włoscy naukowcy z Universita di Chieti-Pescara postanowili sprawdzić, czy za tą stabilną proporcją kryje się konkretna przewaga ewolucyjna. Ich wyniki, opublikowane w piśmie "Scientific Reports", rzucają zupełnie nowe światło na to, czym tak naprawdę jest leworęczność.
Badanie objęło ponad 1100 uczestników, którzy wypełniali kwestionariusze mierzące zarówno dominację ręki, jak i różne wymiary rywalizacji. Wnioski były jednoznaczne: osoby leworęczne wykazują wyższy poziom rywalizacji zorientowanej na rozwój osobisty i rzadziej unikają konkurencji z lęku przed porażką. Innymi słowy - chętniej stają do walki.
Co więcej, gdy porównano osoby silnie zlateralizowane (czyli tradycyjnie wyłącznie prawo- i leworęczne, bez ambiwalencji), leworęczni uzyskali wyższe wyniki w zakresie tzw. hiperkonkurencyjności — intensywnej potrzeby wygrywania, nawet kosztem innych.
Skąd to się bierze? Odpowiedź tkwi w teorii ewolucyjnie stabilnej strategii (ESS). Będąc w mniejszości, leworęczni są po prostu mniej przewidywalni w sytuacjach rywalizacji jeden na jeden - w boksie, w szermierce, w negocjacjach. To ich atut. Gdyby jednak leworęcznych było zbyt wielu, przewaga by znikła, bo rywale zdążyliby się przystosować. Ewolucja znalazła więc swoisty punkt równowagi - wystarczająco mało leworęcznych, żeby zaskakiwać, ale też dostatecznie wielu, żeby przetrwać.
Badanie rozwiało też kilka mitów. Leworęczność nie wiąże się z różnicami w osobowości mierzonych modelem Wielkiej Piątki - leworęczni nie są ani bardziej ekstrawertyczni, ani bardziej neurotyczni. Nie stwierdzono też związku z poziomem depresji czy lęku. Przewaga leworęcznych jest więc wąska, ale bardzo skonkretyzowana - dotyczy niemal wyłącznie sfery rywalizacji.
Wielka Piątka (ang. Big Five) to najpopularniejszy naukowy model osobowości, który opisuje ludzki charakter za pomocą pięciu podstawowych cech: otwartości na doświadczenia (ciekawość, kreatywność), sumienności (organizacja, samodyscyplina), ekstrawersji (towarzyskość, energiczność), ugodowości (empatia, skłonność do współpracy) oraz neurotyczności (skłonność do lęku, emocjonalna niestabilność). Psychologowie uważają, że te pięć wymiarów wystarczy, by opisać osobowość praktycznie każdego człowieka.
Badacze zaobserwowali też różnice między płciami - mężczyźni ogólnie uzyskiwali wyższe wyniki w zakresie hiperkonkurencyjności, kobiety zaś częściej unikały rywalizacji z powodu lęku. To sugeruje, że związek między ręką dominującą a profilem konkurencyjnym jest złożony i zależy od wielu czynników biologicznych oraz środowiskowych.
Całe badanie jest bardzo dobrą rehabilitacją dekad gorszego traktowania osób leworęcznych w społeczeństwie.
