Masz detektor metalu? Państwo przestanie traktować Cię jak złodzieja
To dobry dzień dla wszystkich detektorystów. Dzięki zmianom w prawie nie będą już zależni od dobrego humoru lokalnego konserwatora zabytków ani traktowani jak potencjalni złodzieje. Zamiast tego dostaną dedykowaną aplikację na smartfony.
Obecnie, aby uzyskać zgodę na poszukiwania zabytków, konieczne jest nie tylko pozwolenie właściciela terenu, ale także lokalnego konserwatora zabytków. Teoretycznie poszukiwanie rzeczy współczesnych jest legalne, o ile nie chcemy ich szukać na stanowiskach archeologicznych. Jednak jeśli znajdziemy coś, co może zostać uznane za zabytek, szukając śrubek na zwykłym, przeoranym polu, to możemy narobić sobie problemów. A to dlatego, że wykopanie przedmiotu, który został już wielokrotnie przeorany przez pług, może być odebrane jako naruszenie kontekstu historycznego. Krótko mówiąc: nie jest łatwo być detektorystą i to z przyczyn formalnych.
Aplikacja dla detektorystów i zmiany w prawie
Od 1 stycznia 2027 roku to się jednak ma zmienić. Detektoryści mają wtedy dostać dostęp do aplikacji mobilnej, która pozwoli im wcześniej zgłosić miejsce poszukiwań. I chociaż wciąż będą musieli się zgłosić po zgodę do właściciela terenu, to samo zgłoszenie w aplikacji daje prawo do podjęcia poszukiwań bez kontaktowania się z konserwatorem zabytków. Oczywiście stanowiska archeologiczne wciąż będą z tego wyłączone.
Kolejną kwestią jest to, że poszukiwacze będą mogli otrzymywać nagrody od państwa za znaleziska. Mowa tu o kwocie do 25-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Tym samym ktoś, kto odnajdzie skarb złotych monet, może liczyć na nawet 222 000 złotych.
Obecnie wielu poszukiwaczy, nawet jeśli się natknie na coś cennego, to zakopuje to w miejscu, w którym trafiło na znalezisko, żeby nie narobić sobie problemów. Część je zgłasza, ale podaje się przy tym za przypadkowych grzybiarzy, czy spacerowiczów, lub robi to przy pomocy pośredników, którzy mają zapewnić im anonimowość. Większość jednak odpuszcza. Nowe przepisy sprawią, że muzea dostaną wiele cennych eksponatów.
