Telekomunikacja jak na dłoni
Artykuły Kantorek: nadchodzi telewizja po LTE

Kantorek: nadchodzi telewizja po LTE

Witold Tomaszewski 14 Stycznia 2014 17:47

9 0
Klientom usługi wideo można, generalnie, serwować na dwa sposoby. Jeden to unicast, drugi to broadcast, w którym jeden strumień generowany jest dla wielu użytkowników. To sposób najbardziej efektywny pod względem obciążenia infrastruktury i sieci radiowej, dający możliwość obsługi praktycznie nieograniczonej liczby klientów przez pojedynczą stację. To technologia eMBMS - mówi w wywiadzie dla TELEPOLIS.PL Piotr Kantorek z Ericssona.



Żadna próba wdrożenia telewizji mobilnej w Polsce nie skończyła się jak do tej pory sukcesem. Po wygranym przez Info-TV-FM przetargu na obsługę multipleksu DVB-H, żaden z operatorów nie skorzystał z hurtowej propozycji i nie stworzył oferty detalicznej dla swoich klientów. Sprawa skończyła się karami UOKiK w związku ze stwierdzoną przez Urząd zmową monopolową. W tej chwili trwają postępowania sądowe w związku z odwołaniem się operatorów od decyzji UOKiK, którzy karę uznali za niezasadną.

Zobacz: 113 mln zł kary dla operatorów za blokowanie rozwoju technologii.

Problemem w wypadku DVB-H był sprzęt, na którym klienci mogliby odbierać mobilną telewizję. Wymagane były specjalne telefony, których na rynku było niewiele, a także niewielka ilość treści, serwowana głównie na zasadzie telewizji linearnej. W tej chwili operatorem DVB-H jest Cyfrowy Polsat, który wykorzystuje go w dużej mierze jako kolejny multipleks naziemnej telewizji - choć świadczy takie usługi mobilne.

Zobacz: Cyfrowy Polsat szykuje się do wdrożenia telewizji mobilnej.

Dominik Libicki, prezes Cyfrowego Polsatu, na spotkaniach z inwestorami przejęcie Polkomtela argumentował m.in. tym, że sieci komórkowe to przyszłość telewizji to sieci komórkowe. W niedawnym wywiadzie dla TELEPOLIS.PL Wojciech Pytel, członek zarządu Polkomtela przyznał, operator jest zainteresowany technologią eMBMS (ang. enchanced Multimedia Broadcast Multicast System) i bacznie jej się przygląda, choć nie będzie to jeszcze temat na 2014 rok.

Zobacz: Pytel: jak nie jedna sieć LTE, to dwie.

Próby z unicastem, czyli wysyłaniem oddzielnego strumienia każdemu indywidualnemu użytkownikowi, podjął Play i Orange, z kolei Plus promuje iplę, oferując dodatkowy transfer.

Zobacz: Play oficjalnie uruchamia TV.Play.pl.
Zobacz: Orange: startuje telewizja "Tu i Tam".
Zobacz: Darmowe strony www i YouTube w Plus Internet.

Technologia LTE rozwija się całkiem prężnie...

Tak, to prawda. Jestem nieco zaskoczony tempem pojawiania się nowych sieci LTE, dzieje się to o wiele szybciej niż w przypadku UMTS 10 lat temu. Ciągle to jednak historia przede wszystkim Ameryki, na którą przypada ponad połowa abonentów. Za nią jest Azja z 25 procentami, Europa jest na początku drogi, z niecałymi 10%. Wynika to po części z tego, że Amerykanie konsolidowali się i mocno modernizowali swoje sieci w ostatnich latach, Europa starszy sprzęt wymienia dopiero teraz - ale od razu na kompatybilny z LTE.

Przy sieciach LTE zawsze jest podkreślany fakt predyspozycji do świadczenia usług multimedialnych takich, jak wideo. Ciągle nie widać jednak masowego wykorzystania tych możliwości.

Klientom usługi wideo można, generalnie, serwować na dwa sposoby. Jeden to unicast, gdzie każdy odbiorca ma swój indywidualny strumień danych. To model stosowany dotychczas, najprostszy pod względem technologicznym, ale najdroższy, jeżeli spojrzeć na zaangażowane zasoby, szczególnie radiowe. Drugi to broadcast, w którym jeden strumień generowany jest dla wielu użytkowników. To sposób najbardziej efektywny pod względem obciążenia infrastruktury i sieci radiowej, dający możliwość obsługi praktycznie nieograniczonej liczby klientów przez pojedynczą stację. To technologia eMBMS, którą Ericsson mocno promuje pośród operatorów jako rozwiązanie zapewniające możliwość świadczenia nowych, multimedialnych usług, a co za tym idzie dodatkowe przychody.

Jak wygląda zagospodarowanie pasma radiowego w tej technologii?

Dość dowolnie, w zaleceniach standardu jest mowa o przeznaczeniu na broadcast nawet do 60% zasobów LTE. To bardzo dużo biorąc pod uwagę fakt, że eMBMS wspiera kodek h.265 (HEVC), dwukrotnie efektywniejszy niż h.264 (MPEG4).

Co jest potrzebne, aby operator mógł świadczyć takie usługi?

Na poziomie stacji bazowej zmiany wymaga tylko oprogramowanie. Większość zmian sprzętowych ma miejsce w szkielecie. Trzeba zapewnić pełną kontrolę nad strumieniem danych wysyłanych do stacji, zaprogramować jego jakość, zapewnić odpowiedni QoS, pododawać nowe elementy sieciowe. Nie jest to jednak wielkie wyzwanie pod względem logistycznym ani finansowym.

Kiedy można oczekiwać pierwszych wdrożeń?

Verizon , jeden z amerykańskich operatorów, zapowiedział komercyjne wdrożenie eMBMS w 2014 roku, W Europie rozwiązanie to testuje jeden z telekomów, być może w połowie roku ogłosi publiczny start usługi.

A co musi mieć klient, żeby móc taką telewizją się cieszyć?

Do odbioru będą potrzebne telefony, które wspierają eMBMS. Jeden z wiodących producentów posiada już takie chipsety w swojej ofercie. Pierwsze wykorzystujące je smartfony powinny pojawić się w sprzedaży jeszcze w tym półroczu. Pozostali producenci układów deklarują, że swoje rozwiązania przedstawią w tym samym okresie. Zakładam, że w II połowie roku powinno już być na rynku sporo urządzeń ze wsparciem tej technologii.

A kiedy nadejdzie czas LTE Advanced?

LTE Advanced już zostało wdrożone komercyjne w kilku krajach na świecie, na przykład w Korei Południowej. Jest to przede wszystkim tzw. carrier aggregation, czyli grupowanie kilku nośnych. Generalnie niewielu operatorów może przeznaczyć 20 MHz ciągłego bloku na potrzeby LTE. Operatorzy w innych krajach wdrażają tę technologię przede wszystkim po to, żeby te 20 MHz "uzbierać" w ramach dwóch pasm i zaoferować klientom prędkość do 150 Mb/s. W kolejnym kroku przyjdzie czas na łączenie pasm i korzystanie jednocześnie z więcej niż 20 MHz (np. 10 MHZ w 800 i 20MHz w 1800 MHz).

Wygląda na to, że w Polsce powstaną dwie sieci LTE na 800 MHz operujące na nośnych 15 MHz, które kiedyś można będzie zbić w jedną sieć 30 MHz dzięki LTE-A.

To nie będzie takie proste, dlatego że w ramach aktualnych standardów (3GPP Release 12) nie ma zdefiniowanego grupowania nośnych powyżej 20MHz w ramach 800 MHz. Na razie nikt nie zgłaszał takiego zapotrzebowania, co jednak nie oznacza, że w przyszłości się to nie zmieni.

Jednak większym wyzwaniem od grupowania nośnych będzie zbudowanie tych sieci tak, aby nie zakłócały DVB-T - w końcu powstaną one na dywidendzie cyfrowej, czyli kawałku pasma jeszcze niedawno używanego dla celów telewizji naziemnej.

Pokrycie zasięgiem LTE całego kraju pozwoli na wdrożenie VoLTE. Co da to operatorom?

VoLTE to nie tylko usługa głosowa, to większa efektywność wykorzystania pasma. Kluczowy jest czas zestawienia połączenia, który wynosi nawet poniżej 1 sekundy, oraz jakość połączeń HD Voice. Usługa pozwoli operatorom na zwiększenie parametrów jakościowych, większe zadowolenie klienta, telefon cały czas będzie w sieci LTE - czy to podczas transmisji danych, czy rozmowy. "Skakanie" pomiędzy technologiami to niepotrzebna "praca" elementów infrastruktury.

Dziękuję za rozmowę.

(wywiad autoryzowany)
Dodaj do:
w sumie: 33
  • 0

    14.  2014-01-15 19:41:05

    W takim razie czas doczytać o broadcastcie w sieciach komórkowych. Nie wiedziałem, że to możliwe i osiągalne technicznie na ten moment.

  • 0

    15.  2014-01-15 21:21:58

    WitekT: ok, jednak nie potrafię zrozumieć w jaki sposób nie ma znaczenia ilu klientów na raz korzysta. Dane muszą przejść z punktu A (eNB) do punktu B (terminala), zatem czym jest ta specjalna nośna? Wiem, to można porównać nawet do GPS (nie ma znaczenia ilu userów łączy się z satelitą), jednak GPS to zupełnie inna technologia. Rozumiem, że eMBMS to też w takim razie zupełnie inna technologia, inna niż LTE, która będzie jakby "podtechnologią" LTE?

  • 1

    16.  2014-01-15 21:51:29

    matteo: to tak, jakby w ramach częstotliwości i technologii LTE było nadawane DVB-H. Jest to o tyle lepsze niż DVB-H, że chipset radiowy do LTE i tak w telefonie mieć musisz, jedyne co to potrzeba softu na poziomie układu, który jest w stanie "wgryźć się" w strumień danych, jeden dla wszystkich. Przy kodeku, o którym jest napisane w wywiadzie, kanał w standardzie SD powinien zajmować poniżej 1 Mb/s. Do tego strumienia może podłączyć się każdy i z niego współkorzystać.

  • 1

    17. ~tiger93  2014-01-16 17:52:56  host: 213.158.217.87.pat.umts.dynamic.t-mobile.pl

    "sieci komórkowe to przyszłość telewizji to sieci komórkowe." Sieci, sieci oj coś za dużo tych sieci ;)

  • 0

    18. ~ola  2014-01-16 19:18:26  host: user-109-243-167-106.play-internet.pl

    ale pierdoły... tak wszystko po LTE i 3G, a później 5GB/mc za 30zł... bo zapychane łącza. głupota.

  • 0

    19.  2014-01-16 19:27:58

    Czyli znów będzie okazja do wprowadzenia nowych modeli, bo kupiony kilka dni temu jest nie aktualny. Zastanawia mnie wspomniane na końcu VoLTE, czy do tego również jest potrzebny telefon ze specjalnym układem, czy wystarczy aktualizacja softu? A może taka usługa już jest w telefonach, ale nie wspierana przez operatorów.

  • 0

    20. ~Brk!  2014-01-16 21:28:31  host: ip52-2.devices.net.pl

    Pchanie multicastu po LTE to proszenie się o kłopoty. Ta technologia nie jest aż tak pojemna, żeby pchać strumień danych - nawet jeśli faktycznie korzystać to będzie z HEVC to i tak lipa - bo większość układów na rynku nie ma możliwości hardware'owego dekodowania takich strumieni - to raz. Dwa - żeby taki strumień dotarł bez błędów musiałby być pchany w modulacji która pozwoli na jego przetwarzanie w miarę bez nadmiernego FECu. Ja tu widzę same wady zamiast zalet.

  • 0

    21. ~  2014-01-16 21:31:44  host: public-gprs515227.centertel.pl

    Ale pierdoły. Żeby promować jakieś dno co działa parę km od nadajnika, podczas gdy każdy może sobie kupić talerz satelitarny i wziąć np.: na kamping dekoder z domu, który podczas wczasów przeważnie i tak nie jest w domu potrzebny... Telewizja po LTE, hahaha. Dziękuję, nie skorzystam. Ale frajerów wydoją. Zresztą całe to LTE ma tylko jedną zaletę względem reszty internetu mobilnego: ping.

  • 0

    22. ~ola  2014-01-16 21:59:29  host: ip-78-30-111-199.free.aero2.net.pl

    jak to czytam, to coś mi mówi że UMTS 900/2100 z GSM będzie miał mega wzięcie..

  • 0

    23. ~psz  2014-01-17 02:19:47  host: 80.72.44.58

    @19 DaroDWa: VoLTE jest usługą działającą w oparciu o standard IP Multimedia Subsystem (IMS). W związku z tym jest neutralny technologicznie i można go używać w dowolnej sieci wspierającej transmisję IP. Biorąc pod uwagę fakt, że LTE jest All-IP, wdrożenie go jest kwestią wyłącznie softu. Oczywiście, naiwnością jest sądzić, że każdy telefon z LTE będzie obsługiwał VoLTE. Wszystko w rękach producentów, czy będą chcieli to implementować. Większym problemem jest jednak obsługa technologii Single Radio Voice Call Continuity (SRVCC), która umożliwia handover rozmowy pomiędzy LTE a 2G/3G, a która jest obowiązkowa dla VoLTE.

  • 0

    24. ~psz  2014-01-17 02:21:32  host: 80.72.44.58

    Zapomniałem dodać, że wdrożenie SRVCC musi wykonać operator komórkowy.

  • 0

    25. ~  2014-01-18 11:49:01  host: 213.158.217.117.pat.umts.dynamic.t-mobile.pl

    Wszystko pięknie tylko jeżeli w volte bateria w telefonie wyczerpie się po 12 godzinach to ja dziękuje bardzo. Operatorzy, dostawcy sprzętu sieciowego i telefonów powinni skupić się nad tym by urządzenia trzymały średnio z 3-4 dni. Niech już rynek nie idzie w stronę większych wyświetlaczy bo to jest żałosne i bezsensowne.

  • 0

    26. ~sam  2014-01-18 12:14:55  host: 77-254-98-3.adsl.inetia.pl

    Jeśli eMBMS potrafiłby nadac 20 kanałów HD 5Mb/s do 10 mln. odbiorców jednocześnie to byłoby może ciekawe ale póki co sieć nie ma i nie będzie miała takiej pojemności i dlatego normalny broadcast będzie tańszy. Poza tym oglądanie np. meczu czy skoków narciarskich na ekraniku 6 calowym to masochizm... Dlatego nigdzie na świecie także w najbogatszych krajach taki projekt transmisji TV po LTE nie wypalił.

  • 1

    27. ~WaszkaG  2014-01-18 16:59:22  host: n05-06-08.opera-mini.net

    Ciekawe czemu producenci smartfonów i tabletów nie montują w nich DVB-T tak jak w GoClever Tab T76 który można kupić za 350zł. Chodzi mi o te lepsze jak ipad i nexus7, moduł DVB-T pewnie nie jest specjalnie drogi. Tuner do laptopa można już za 50 zł kupić. Po co obciążać sieć komórkową telewizyjnym syfem.

  • 0

    28. ~peterpz  2014-01-18 17:53:05  host: 077222240117.warszawa.vectranet.pl

    Co za brednie już na początku. Do TV idealny jest multicast i do tego został stworzony ale nie: mamy tylko broadcast i unicast.

  • 0

    29. ~muotek  2014-01-18 18:08:09  host: 79.124.124.133.rybnet.pl

    Nie broadcast tylko multicast. Może i jest lekarstwem dla szkieletu, ale nie dla ostatniej mili. Eter nie jest z gumy i to się nigdy nie zmieni więc żeby to zadziałało BTS będzie stał na co 3-cim domu :)

  • 0

    30.  2014-01-18 18:47:09

    WitekT: dzięki.

  • -1

    31. ~Verturi  2014-01-22 10:04:36  host: 81-174-1-83.v4.ngi.it

    Polsat wprowadził LTE do Polski i wspólnie z plusem znakomicie go rozwinęli. To spowodowało, że w końcu konkurencja tez się ruszyła. Im większa konkurencja tym lepsze ceny i wyższe limity danych - jednym słowem dla nas klientów lepiej.

  • 0

    32. ~Wincent  2014-01-22 17:05:41  host: 093105170204.bielskobiala.vectranet.pl

    Co tu dużo kryć - nie po to cp "wymyślił" lte w Polsce, żeby nie wkomponować w to usług telewizyjnych, które są wciąż w cp najważniejsze. A że tv już na poważnie wchodzi do internetu, to wiemy nie od dziś. Skala zjawiska się na pewno znacznie rozszerzy, a ipla jest póki co namiastką tego, jak to będzie wyglądać.

  • 0

    33. ~Albert  2014-01-25 14:21:13  host: user-5-173-82-95.play-internet.pl

    LTE to jest świetna sprawa, a polsat doskonale go rozwija... Myślę, że to nie wszystkie możliwości jakie oferuje nam ta technologia... A tak poza tematem to gdzieś czytałem, że CP zamierza wprowadzić LTE jako internet domowy, co też jest ciekawym pomysłem, i na pewno wpłynie na rozwój tego internetu. Pozdrawiam.

Dodaj swoją opinię

Do prawidłowego działania formularza wymagana jest akceptacja plików cookie.

host: ec2-23-20-157-174.compute-1.amazonaws.com


Serwis TELEPOLIS.PL zastrzega sobie prawo redakcji, skrótów, bądź usunięcia opinii zawierającej treści zabronione przez prawo, wulgarne, obraźliwie lub w inny sposób rażąco naruszające zasady współżycia społecznego. Komentarze są opiniami czytelników, za które ponoszą oni wyłączną odpowiedzialność. Nie są oficjalnymi opiniami serwisu TELEPOLIS.PL i jego redakcji. Jednocześnie przypominamy, że osoba zamieszczająca opinię może ponieść za jej treść odpowiedzialność karną i/lub cywilną.
Usuwane będą także komentarze zawierające oferty handlowe, numery telefonów, adresy e-mail czy komunikatorów oraz komentarze mocno odbiegające od treści wiadomości.

Ankieta

Jak oceniasz nową ofertę roamingową sieci Orange i nju?

W Orange i nju roaming bez limitu

 

Zobacz wynik | Opinie (16)

Archiwum Ankiet